Tot begin 2016 was de RVA bevoegd voor het uitdelen van die sancties. Maar door de zesde staatshervorming is dat een opdracht van de regionale arbeidsbemiddelingsdiensten geworden.

De regionale arbeidsbemiddelingsdiensten kunnen werkzoekenden om twee redenen een sanctie opleggen. Een eerste is omdat een werkloze te weinig meewerkt aan zijn begeleiding naar werk. VDAB deelde daarvoor in de eerste zes maanden van vorig jaar bijna 4.900 sancties uit. In Wallonië waren dat er een kleine 1.200, in Brussel slechts 48.

Daarnaast kunnen werkzoekenden een sanctie krijgen omdat ze te weinig inspanningen doen om een baan te zoeken. Daarvoor deelt de VDAB veel minder sancties uit. In de eerste zes maanden van vorig jaar gebeurde dat slechts 447 keer. In Brussel kreeg zelfs geen enkele werkzoekende daarvoor een sanctie. Ter vergelijking: in Wallonië gebeurde dat 3.737 keer.

De arbeidsbemiddelingsdiensten stellen dat ze een andere werkwijze hanteren en dat de cijfers daarom niet vergelijkbaar zijn. Ook bij Vlaams minister van Werk Philippe Muyters (N-VA) klinkt het dat de cijfers niet vergelijkbaar zijn omdat op een andere manier wordt gewerkt.

Het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) heeft toch vragen bij de forse daling van de sancties, op een moment dat er veel meer vacatures zijn. 'De jobs zijn er en dus is het noodzakelijk dat de bemiddelingsdiensten meer dan ooit inzetten op een sterke activering. Sancties zijn daar een onderdeel van', zegt directeur-generaal Bart Buysse.